GEO nedir? Yapay zekâ aramalarında görünmenin yolları

Kullanıcıların bir kısmı artık bir soruyu arama kutusuna yazıp on mavi bağlantı arasında gezinmek yerine, bir yapay zekâ asistanına soruyor ve tek bir derlenmiş cevap okuyor. Bu cevapların altında genellikle birkaç kaynak bağlantısı bulunur. O bağlantılardan biri olmak, yeni bir görünürlük biçimi haline geldi.

Bu yazıda GEO'nun ne olduğunu, SEO ile ilişkisini ve yanıt motorlarında kaynak gösterilme ihtimalini artıran içerik ve teknik adımları anlatıyoruz. Abartılı vaatlerden uzak durmaya çalışacağız, çünkü bu alanda hiçbir yöntem görünürlük garantisi vermiyor.

GEO nedir?

GEO, içeriğin üretken yapay zekâ sistemlerinin oluşturduğu cevaplarda alıntılanacak ve kaynak gösterilecek biçimde hazırlanması demektir. Terim, 2023'te yayımlanan "GEO: Generative Engine Optimization" başlıklı akademik çalışmayla yaygınlaştı. Aynı konu için AEO (Answer Engine Optimization) ya da "AI SEO" gibi adlar da kullanılıyor.

Yanıt motorlarının çoğu, bir soruya cevap verirken önce ilgili sayfaları bir arama dizininden bulur, sonra bu sayfalardan bilgi çekerek bir cevap oluşturur ve kullandığı kaynakları bağlantı olarak gösterir. Yani bir sayfanın cevapta yer alabilmesi için önce bulunabilir, sonra kolayca alıntılanabilir olması gerekir.

GEO ile SEO arasındaki fark nedir?

GEO, SEO'nun üzerine kurulan bir çalışmadır. Google, AI Overviews ve AI Mode'da görünmek için ek bir gereksinim ya da özel bir işaretleme olmadığını, sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonuçlarında snippet ile gösterilebilir olmasının yeterli olduğunu belirtiyor.

Bu yüzden teknik SEO temelleri eksik bir sitede GEO çalışmasına başlamak verimli olmaz. Önce teknik SEO kontrol listesindeki maddelerin tamamlanmasını öneririz.

Yanıt motorları hangi içeriği alıntılar?

Yanıt motorlarının hangi kaynağı neden seçtiği tam olarak açıklanmıyor. Ancak kullanıcıya iyi bir cevap vermek için bir içeriğin taşıması gereken özellikler oldukça açık.

• Soruya doğrudan cevap veren paragraflar: Konuya girer girmez sorunun cevabını 2-4 cümlede veren bir paragraf, tek başına alıntılanabilir.
• Net tanımlar: "X, ... demektir" biçimindeki kısa tanım cümleleri, "nedir?" sorularında sıkça kullanılır.
• Soru biçiminde başlıklar: Kullanıcıların sorduğu cümlelere benzeyen başlıklar, içeriğin hangi soruya cevap verdiğini belirginleştirir.
• Yapılandırılmış bilgi: Tablolar, numaralı adımlar ve madde listeleri, karşılaştırma ve süreç sorularında işe yarar.
• Doğrulanabilir bilgi: Kaynağı belli rakamlar, resmi belgelere bağlantılar ve somut örnekler güven verir.
• Güncellik: Yayın ve güncelleme tarihleri görünür olmalı, eskiyen bilgi düzenli olarak yenilenmelidir.

Bu yazının kendisi de bu düzende hazırlandı: en üstte kısa cevap, soru biçiminde başlıklar, bir karşılaştırma tablosu ve sonda sık sorulan sorular.

İçerik nasıl hazırlanmalı?

Yanıt motorları için ayrı bir içerik üretmeye gerek yok. Kullanıcı için iyi yazılmış, iyi düzenlenmiş içerik, yanıt motorları için de iyi bir kaynaktır. Yine de bazı alışkanlıklar fark yaratır.

Önce cevap, sonra ayrıntı

Uzun bir girişle başlayan yazılarda asıl cevap sayfanın ortasında kaybolur. Her yazının ve mümkünse her bölümün ilk paragrafında, o başlığın sorusuna net bir cevap verin. Ayrıntı, örnek ve istisnalar bu cevabın arkasından gelebilir.

Kendi bilginizi ekleyin

Başka sitelerde zaten bulunan bilgiyi yeniden yazmak, sizi kaynak olarak öne çıkarmaz. Kendi deneyiminizden gelen süreç açıklamaları, gerçek projelerden notlar ve sektörünüze özgü ayrıntılar içeriğe özgün bir değer katar. Türkiye'deki bir okur için KVKK, e-Fatura ya da yerel ödeme altyapıları gibi bağlamlar da bu tür ayrıntılardandır.

Uydurma bilgiden uzak durun

Kaynağı olmayan istatistikler ve abartılı iddialar hem okurun hem de yanıt motorlarının güvenini zedeler. Bir rakam veriyorsanız kaynağını gösterin; emin değilseniz rakam vermeyin.

Kim olduğunuzu açıkça yazın

Şirket adı, adres, iletişim bilgileri, yazar ve ekip bilgileri sitede açıkça yer almalı ve diğer platformlardaki bilgilerle tutarlı olmalıdır. Google İşletme Profili, sektör dizinleri ve sosyal hesaplardaki bilgilerin birbirini tutması, yanıt motorlarının şirketinizi doğru tanımasına yardım eder.

Teknik tarafta neler yapılmalı?

İçerik ne kadar iyi olursa olsun, yanıt motorunun tarayıcısı sayfaya ulaşamıyorsa kaynak olarak gösterilemez.

• Doğru botlara izin verin: Yapay zekâ şirketleri farklı amaçlar için farklı tarayıcılar kullanıyor. Örneğin OpenAI, ChatGPT arama sonuçları için OAI-SearchBot'u, model eğitimi için GPTBot'u ayrı tanımlıyor. Perplexity'nin arama tarayıcısı PerplexityBot'tur. Google'da ise AI Overviews ve AI Mode, normal arama gibi Googlebot kurallarına tabidir; Google-Extended belirteci başka Google sistemlerindeki eğitim ve kullanımla ilgilidir. robots.txt dosyanızda hangi botu neden engellediğinizi bilerek karar verin.
• İçeriği ilk HTML'de sunun: Önemli metinlerin sunucu tarafında oluşturulması, JavaScript çalıştırmayan tarayıcıların da içeriği görmesini sağlar.
• Yapılandırılmış veri kullanın: Organization, Article, BreadcrumbList ve uygun sayfalarda FAQPage işaretlemesi, sayfanın içeriğini makinelerin daha kolay anlamasına yardım eder. İşaretlenen bilgi sayfada görünen metinle aynı olmalıdır.
• Hızlı ve kararlı sayfalar: Sayfa deneyimi hem arama hem de kullanıcı açısından önemlidir. Ayrıntılar için Core Web Vitals rehberimize bakabilirsiniz.

llms.txt dosyası gerekli mi?

llms.txt, sitenin kök dizinine konan ve yapay zekâ sistemlerine sitenin içeriğini özetleyen, önemli sayfalara bağlantı veren bir Markdown dosyasıdır. 2024'te Jeremy Howard tarafından bir öneri olarak yayımlandı ve henüz resmi bir standart değil.

Google, AI Overviews için özel bir yapay zekâ metin dosyasına gerek olmadığını açıkça belirtiyor. Bu nedenle llms.txt'yi bir görünürlük garantisi olarak görmemek gerekir. Hazırlaması kolay ve düşük maliyetli olduğu için, özellikle dokümantasyon ve hizmet sayfaları olan siteler eklemeyi tercih edebilir. Bu sitede de bir llms.txt dosyası bulunuyor.

GEO çalışmasının sonucu nasıl ölçülür?

Yanıt motorlarındaki görünürlüğü ölçmek, klasik SEO'ya göre daha zordur. Yine de birkaç kaynak fikir verir.

• Search Console: Google, AI Overviews ve AI Mode'dan gelen trafiğin Performans raporunda "Web" arama türü içinde yer aldığını belirtiyor.
• Analiz araçları: chatgpt.com, perplexity.ai ve gemini.google.com gibi alan adlarından gelen yönlendirme trafiğini ayrı izleyin.
• Düzenli manuel kontrol: Müşterilerinizin sorabileceği soruların bir listesini tutun ve bu soruları belirli aralıklarla yanıt motorlarına sorarak sitenizin kaynak gösterilip gösterilmediğine bakın.
• Potansiyel müşteri geri bildirimi: İletişime geçen kişilere sizi nasıl bulduklarını sorun.

Sitenizi hem arama motorları hem de yanıt motorları için doğru kurmak istiyorsanız web uygulama ve site geliştirme hizmetimizde içerik yapısından teknik altyapıya kadar bu adımları birlikte ele alıyoruz. Şirket içi süreçlerde yapay zekâdan nasıl yararlanılacağını merak ediyorsanız yapay zekâ çözümleri sayfamıza da göz atabilirsiniz.